Ενισχύσετε τη γονιμότητά σας

Πώς μπορούν να επιλυθούν τα προβλήματα υπογονιμότητας…

Η γονιμότητα του ανθρώπου είναι μια συνθέτη διεργασία, πολλά στάδια της οποίας αποτελούν ακόμη και σήμερα αντικείμενο ερευνών. Η τεκνοποίηση αποτελεί έναν εξαιρετικά σημαντικό σκοπό και σταθμό στη ζωή ενός ζευγαριού.

Τα περισσότερα ζευγάρια θεωρούν δεδομένο ότι θα μπορέσουν να τεκνοποιήσουν όποτε το θελήσουν, χωρίς ιδιαίτερες προσπάθειες. Μοιραία λοιπόν, η υπογονιμότητα είναι μια σοβαρή δοκιμασία, όταν γίνεται αντιληπτή.

Στο παρελθόν, οι άνθρωποι είχαν μικρό έλεγχο στην γονιμότητα τους και τα ζευγάρια που δεν αποκτούσαν παιδί, δεν είχαν πολλές επιλογές, εκτός από το να αποδεχθούν το γεγονός αυτό, ενώ συνήθως το στίγμα έπεφτε στην γυναίκα. Τώρα, υπάρχουν μεγαλύτερες ελπίδες προς την κατεύθυνση της επίλυσης αυτού του προβλήματος, αλλά μαζί με αυτές τις ελπίδες έρχεται και πιθανότητα μακροχρόνιων θεραπειών, επαναλαμβανομένων, ίσως, που περιλαμβάνουν πιθανώς επεμβάσεις, ορμονοθεραπείες κ.ά. Γενικά, ακριβές μεθόδους ή και με επιπτώσεις στον οργανισμό, οι οποίες μπορεί και να μην έχουν και αποτέλεσμα. Βέβαια, αν η θεραπεία επιτύχει, όλα φαίνονται να αξίζουν τον κόπο, αλλά αν δεν επιτύχει, τότε έρχονται τα ερωτηματικά και οι αμφιβολίες.

Η υπογονιμότητα στις μέρες μας παίρνει διαστάσεις επιδημίας, πρόβλημα που δεν είναι τυχαίο. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων είκοσι ετών, τα προβλήματα γονιμότητας έχουν αυξηθεί εντυπωσιακά. Τουλάχιστον το 20-25% των ζευγαριών υπολογίζεται ότι θα αντιμετωπίσει προβλήματα στη σύλληψη ή τεκνοποίηση. Σε πολλά ζευγάρια συνυπάρχουν περισσότερα από ένα προβλήματα, π.χ. ενδομητρίωση, αλλά ταυτόχρονα και κάποιο πρόβλημα με το σπέρμα. Οι διαταραχές της ωοθυλακιορρηξίας ευθύνονται για το 25% των περιπτώσεων. Τα προβλήματα στις σάλπιγγες για το άλλο 25% και οι διαταραχές του σπέρματος για το 25-30% (κάποιοι ανεβάζουν το ποσοστό αυτό υψηλότερα ακόμη και 50% των περιπτώσεων που φθάνουν στην εξωσωματική γονιμοποίηση). Πέρα από τους ανατομικούς, οργανικούς ή παθολογικούς παράγοντες σε ένα ποσοστό 5-20% τα αίτια είναι ανεξήγητα. Αυτό ονομάζεται «ιδιοπαθής υπογονιμότητα». Πριν τον χαρακτηρισμό του ζευγαριού ως υπογόνιμου, χρειάζεται να αναλυθούν οι συνήθειες του ζευγαριού, η συχνότητα των επαφών (τακτικές επαφές για τους 12 μήνες), η σωστή γνώση του κύκλου και της ωορρηξίας (για τον προγραμματισμό του σωστού χρόνου των επαφών) για να θεωρήσουμε ότι πράγματι κάποιος παράγοντας εμποδίζει την σύλληψη.

Η φυσικοπαθητική προσέγγιση και οι εναλλακτικές θεραπείες μπορούν να προσφέρουν συμπληρωματικά παράλληλα με την όποια άλλη θεραπεία, αλλά και σαν κύρια αποκλειστική βοήθεια που μπορεί να προηγηθεί της όποιας άλλης προσπάθειας, γιατί έχει το πλεονέκτημα της έλλειψης παρενεργειών και τα πολύ καλά αποτελέσματα.

Κατά τρόπο ενδιαφέροντα, παρά τη σημαντική εξέλιξη της τεχνολογίας, τα αίτια της υπογονιμότητας δεν εντοπίζονται πάντοτε και σε ένα ποσοστό σημαντικό παραμένουν άγνωστα (οι γιατροί και οι εξετάσεις δεν εντοπίζουν κανένα συγκεκριμένο ιατρικό πρόβλημα σαν αίτιο). Εδώ είναι που μια φυσική προσέγγιση μπορεί να αποβεί εξαιρετικά επωφελής. Εάν δεν διαγνωσθεί αίτιο και η αποτυχία σύλληψης υφίσταται, υπάρχει προφανώς κάτι που προκαλεί το πρόβλημα χωρίς να το βρίσκουμε. Και ίσως οι λανθασμένες συμπεριφορές στον τρόπο ζωής, οι θρεπτικές ανεπάρκειες σε βιταμίνες ιχνοστοιχεία αμινοξέα, ακόμη και οι συναισθηματικοί παράγοντες μπορεί να παίζουν σημαντικό ρόλο. Πέρα όμως από όλα αυτά, η εναλλακτική προσέγγιση δεν προκαλεί καμία επιβάρυνση στην υγεία αντίθετα την προάγει σε καλύτερο επίπεδο. Δεν θα ήταν άσκοπο επομένως, να ακολουθηθεί η φυσικοπαθητική προσέγγιση από τα νέα ζευγάρια, ακόμη και αν δεν έχει διαγνωσθεί υπογονιμότητα, ώστε να εξελιχθεί η όλη διαδικασία της σύλληψης πιο ομαλά και φυσικά.

Πότε λέμε ότι ένα ζευγάρι είναι υπογόνιμο;

Ο χαρακτηρισμός αυτός ισχύει όταν παρατηρείται αδυναμία των δύο συντρόφων να επιτύχουν σύλληψη ή ολοκληρωμένη κύηση μετά από 1 έτος (ή 2 έτη για άτομα άνω των 35 ετών), με συστηματική σεξουαλική επαφή, χωρίς να λαμβάνονται μέτρα αντισύλληψης. Πρωτογενής υπογονιμότητα ονομάζεται η αδυναμία ενός ζευγαριού να συλλάβει, όταν δεν έχει συλλάβει ποτέ (30% των ζευγαριών), ενώ η δευτερογενής υπογονιμότητα αναφέρεται στην αδυναμία σύλληψης από ένα ζευγάρι που έχει συλλάβει στο παρελθόν (70% των ζευγαριών). Σε γενικές γραμμές, οι αιτίες του προβλήματος και η θεραπεία είναι οι ίδιες και στις δύο περιπτώσεις. Και τέλος, η «ιδιοπαθής υπογονιμότητα» στην οποία η Δυτική Ιατρική δεν έχει πολλά να προσφέρει.

Συνήθως, το 25% των ζευγαριών θα συλλάβει μέσα στον πρώτο μήνα της προσπάθειας, το 60% μέσα στους 6 μήνες και το 80% μέσα στους 12 μήνες σεξουαλικής επαφής.

Βασικές αιτίες υπογονιμότητας:

Στις βασικές αιτίες υπογονιμότητας για την γυναίκα συμπεριλαμβάνονται:

1. Αδυναμία ωορρηξίας

2. Παροχή ανεπαρκούς αριθμού υγιών σπερματοζωαρίων στις σάλπιγγες

3. Πλήρης απόφραξη των σαλπίγγων

4. Ενδομητρίωση ή συμφύσεις στην πύελο της γυναίκας, οι οποίες εμποδίζουν τη

σύλληψη των ωαρίων μέσω των σαλπίγγων

5. Ακατάλληλη χρονική περίοδος ή και λανθασμένος τρόπος σεξουαλικής επαφής

6. Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα: μολύνσεις από μικρόβια, ιούς κ.λπ. στα αναπαραγωγικά όργανα (σαλπιγγίτιδες, προστατίτιδες κ.λπ.) ή ανοσολογικά προβλήματα που εμποδίζουν τη γονιμοποίηση ή την εμφύτευση του γονιμοποιηθέντος ωαρίου και

7. Συγγενείς διαμαρτίες π.χ. δυσπλασίες της μήτρας, ανωμαλίες στο ενδομήτριο, οι οποίες μπορεί να εμποδίζουν την εμφύτευση του εμβρύου.

Σε πολύ αδρές γραμμές, η υπογονιμότητα οφείλεται είτε σε φλεγμονές του γεννητικού συστήματος είτε σε ορμονικές διαταραχές. Στην Ελλάδα, μάλιστα, θεωρείται ότι ο μεγάλος αριθμός αμβλώσεων, καθώς και διάφορες λοιμώξεις του γεννητικού συστήματος που δεν καταπολεμούνται εγκαίρως και επαρκώς, προκαλούν χρόνιες φλεγμονές και οδηγούν τελικά σε υπογονιμότητα.

Στις βασικές αιτίες υπογονιμότητας για τον άνδρα συμπεριλαμβάνονται:

1. Οι φλεγμονές (ορχίτις, επιδιδυμίτις κ.α.)

2. Τραυματικές κακώσεις

3. Νοσήματα κάποιου οργανικού συστήματος

4. Συστηματικές παθήσεις

5. Ύπαρξη σπερματικών αντισωμάτων

6. Διάφορα φάρμακα που επιδρούν αρνητικά στην σπερματογένεση

7. Κιρσοκήλη, ονομάζεται η ανεπάρκεια των φλεβών των όρχεων –κιρσοί- με αποτέλεσμα τη φλεβική στάση και την αύξηση της θερμοκρασίας τοπικά (επηρεάζει τόσο την ποιότητα όσο και την ποσότητα του σπέρματος). Αύξηση θερμοκρασίας τοπικά προκαλούν και τα στενά εσώρουχα

8. Κρυψορχία ή διαταραχές της ουρήθρας –υποσπαδίας- μη σωστή τοποθέτηση του σπέρματος εντός του κόλπου κατά τη σεξουαλική πράξη

9. Λειτουργικές διαταραχές σπερματοζωαρίου – π.χ. μειωμένη κινητικότητα

Γιατί κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, τα προβλήματα γονιμότητας έχουν αυξηθεί εντυπωσιακά;

Υπάρχει μία αλληλεπίδραση, στην οποία εμπλέκονται αφ’ ενός η ηλικία, αφ’ ετέρου η επίδραση του περιβάλλοντος και η κληρονομικότητα.

1. Ηλικία: Λόγω των κοινωνικών αλλαγών που συνέβησαν τις τελευταίες δεκαετίες οι νέοι αποφασίζουν να παντρευτούν και να τεκνοποιήσουν σε όλο και μεγαλύτερες ηλικίες. Αυτό έχει σημαντικές επιπτώσεις. Μετά τα 25 χρόνια, η γονιμότητα μειώνεται και ακόμη περισσότερο μετά τα 35 ή τα 40. Επιπλέον, οι πιθανότητες να συμβούν μέχρι τότε περισσότερες λοιμώξεις που σχετίζονται με το γενετικό σύστημα αυξάνουν. Το ίδιο πιθανές θα είναι να προηγηθούν και εκτρώσεις σε ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες (οι προηγηθείσες εκτρώσεις μπορεί να έχουν σαν αποτέλεσμα, φλεγμονές, συμφύσεις στις σάλπιγγες, αποβολές, πρόωρους τοκετούς).

2. Επίδραση του περιβάλλοντος: Η έκθεση σε χημικές ενώσεις που αποδεικνύονται τοξικές (γεωργικά φάρμακα, βιομηχανικά παράγωγα, εκπομπές καυσαερίων, φάρμακα, ακόμη και τα φαινομενικά αθώα καλλυντικά μπορεί να μας επιβαρύνουν).

Μετά το 1940, έχουμε την επιβάρυνση του περιβάλλοντος με μια πληθώρα χημικών που έχουν διασπαρθεί σε μεγάλες ή μικρότερες ποσότητες. Ακόμη και στην δεύτερη περίπτωση της μικρής επιβάρυνσης, η συγκέντρωση τους στους διαφόρους οργανισμούς που ζουν σε αυτό το περιβάλλον είναι πολύ υψηλότερη π.χ. αν η περιεκτικότητα του DDT (εντομοκτόνο – αερο-ψεκασμοί, οικιακή χρήση) στο νερό μιας λίμνης είναι 3 εκατομμυριοστά ppm (0,000003 ppm) (1 ppm=lmg/lit), μέσα από την τροφική αλυσίδα η περιεκτικότητα στα μικρά και μεγάλα ψάρια είναι χιλιάδες φορές μεγαλύτερη, ενώ στα πτηνά ή στον άνθρωπο, που βρίσκεται στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας, είναι περίπου οκτώ εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη (αυτό το ονομάζουμε βιοσυσσώρευση).

Σημειωτέον ότι από τη δεκαετία του ’70 περιορίσθηκε η χρήση του (όχι όμως και η παραγωγή του) και έχει απαγορευτεί σε Ευρώπη και Αμερική (λόγω των επιστημονικών ερευνών που απέδειξαν ότι έχει καρκινογόνο δράση, ενώ παράλληλα μπορεί να παρεμποδίσει τη δράση των ανδρογόνων). Η επιβάρυνση που δημιούργησε διήρκησε 30 χρόνια και μετά την κατάργησή του και δεδομένου ότι το DDT και τα παράγωγα του είναι ενώσεις μεγάλης σταθερότητας και μένουν στο περιβάλλον (για δεκαετίες μετά την χρήση) μπορεί κανείς να κατανοήσει τις επιπτώσεις. Ανιχνεύθηκε στους ιστούς των ζώων και του ανθρώπου, στο αίμα των εγκύων γυναικών, στο αμνιακό υγρό των εμβρύων, στο μητρικό γάλα και σε γαλακτοκομικά προϊόντα. Πάντως, για να κατανοήσετε το παράλογο της ανθρώπινης επιχειρηματικότητας το παράγουν ακόμη στις ανεπτυγμένες βιομηχανικά χώρες για να το χρησιμοποιήσουν ακόμη και σήμερα, στις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες που δεν έχει απαγορευθεί!

Το ίδιο συμβαίνει και με εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες χημικές ενώσεις που έχουν αποδεδειγμένη δράση επί των φυσικών ορμονών, όπως οι διοξίνες (π.χ. TCDD), τα πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCBs, κλοφέν), η Bisphenol Α και τα παράγωγα του φθαλικού οξέος, φθαλικοί εστέρες κ.ά. Μάλιστα, ονομάστηκαν «περιβαλλοντικά οιστρογόνα ή ξενο-οιστογόνα», γιατί έχουν επίδραση στο ορμονικό σύστημα των ζώντων οργανισμών, το οποίο μεταβάλουν.

Στην κατηγορία αυτή των επιβαρυντών υπάγονται και τα βαριά μέταλλα π.χ. μόλυβδος, (μπαταρίες, στις μπογιές πριν χρόνια – σκάγια), υδράργυρος κ.ά. Ορισμένα καλλυντικά ευρείας κατανάλωσης περιέχουν παράγωγα του φθαλικού οξέος (phthalates). Οι ενώσεις αυτές θεωρούνται υπεύθυνες για την πρόκληση βλαβών στο αναπαραγωγικό σύστημα των αρσενικών εμβρύων (όρχεις, επιδιδυμίδα, προστάτης κ.ά.). Τα παράγωγα του φθαλικού οξέος χρησιμοποιούνται εκτεταμένα στη βιομηχανία των πλαστικών ως εύκαμπτα παράγωγα του πολυβινυλοχλωριδίου (PVC), και είναι προϊόντα ευρείας κατανάλωσης, όπως διάφορες πλαστικές συσκευασίες (σακούλες, κουτιά), παιδικά παιχνίδια κ.ά.

Εν κατακλείδι είναι δύσκολο να ξεφύγουμε και ο αριθμός των χημικών ενώσεων που ευθύνονται για τοξικότητα, αυξάνεται συνεχώς καθώς περνούν τα χρόνια.

Οι επιπτώσεις της περιβαλλοντικής ρύπανσης είναι: ελάττωση του αριθμού των σπερματοζωαρίων, προβλήματα σπερματογένεσης, κινητικότητας και μορφολογίας των σπερματοζωαρίων, ελάττωση του αριθμού των ωαρίων, ελάττωση της ορμόνης FSH, αύξηση των αιφνίδιων αποβολών σε εγκύους, λιπόβαρα νεογνά, οιστρογονική δράση, αναστολή της δράσης των ανδρογόνων και πρόκληση εκθηλυσμού, ελάττωση της ορμόνης τεστοστερόνης στα έμβρυα και προβλήματα στη ρύθμιση της ορμόνης LH.

Ορισμένες συνήθειες στην ζωή μας που επηρεάζουν την γονιμότητα

1. Το κάπνισμα. Λόγω πρόκλησης κακής κυκλοφορίας στην περιοχή των γεννητικών οργάνων παράλληλα με τη δράση των τοξικών ουσιών και ελευθέρων ριζών που παράγονται από τον καπνό, βλάπτουν τη σπερματογένεση (την κινητικότητα και τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων) και την ωογένεση.

2. Το αλκοόλ, γιατί μειώνει την έκκριση τεστοστερόνης.

3. Τα αναβολικά φάρμακα, ορισμένα συντηρητικά τροφών, τα ναρκωτικά (μαριχουάνα κ.ά.) έχουν ανάλογες επιπτώσεις.

4. Ορισμένα κυτταροστατικά, ανοσοκατασιαλτικά, αντιβιοτικά, αντί-υπερτασικά, ψυχοφάρμακα, φάρμακα για τη θεραπεία έλκους του στομάχου.

5. Ακτινοβολίες: κυρίως ραδιενεργείς (ακτίνες Χ και Γ). Τα τελευταία χρόνια διαπιστώθηκε επίδραση αρνητική στην γονιμότητα σε άνδρες που κουβαλούν το κινητό τους τηλέφωνο στην τσέπη του παντελονιού.

Τα τεστ υπογονιμότητας καθορίζονται από τον θεράποντα γιατρό και σχετίζονται με τα πιθανά προβλήματα που πρέπει να διαγνωσθούν για να αξιολογηθούν τυχόν λανθάνουσες παθήσεις. Είναι, επίσης, σημαντικό να σημειώσουμε το γεγονός ότι μπορεί να υπάρχουν παραπάνω από μία αιτίες υπογονιμότητας και ότι δεν θα έπρεπε να υποθέτει κανείς ότι από τη στιγμή που εντοπίστηκε μια διαταραχή, δεν υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στο πρόβλημα.

Σε περίπτωση προβλήματος μετά την λήψη του ιστορικού ελέγχεται το σπέρμα του άνδρα ως πιο εύκολο να ελεγχθεί, για να ακολουθήσει μια σειρά εξετάσεων που συστήνονται από του θεράποντες γιατρούς, όπως π.χ. ο σπερμοδιάγραμμα, η βιοχημική ανάλυση σπέρματος, η καλλιέργεια σπέρματος και η μοριακή διερεύνηση παρουσίας ιών στο σπέρμα.

Για την γυναίκα οι εξετάσεις είναι πολύ περισσότερες, όπως π.χ. υστεροσαλπιγγογραφία, καλλιέργεια κολπικού υγρού, εργαστηριακές αναλύσεις αίματος και ορμονών, τραχηλικής βλέννης, αξονική ή μαγνητική τομογραφία, υστεροσκόπηση, λαπαροσκόπηση κ.ά.

Η Φυσικοπαθητική θεραπευτική προσέγγιση

Είναι πάρα πολύ αποτελεσματική. Επειδή η γονιμότητα είναι συνισταμένη πολλών συντελεστών, υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορεί να ενέχονται σαν αίτια στο πρόβλημα της γονιμότητάς σας. Μελέτες δείχνουν (University of Surrey) ότι ζευγάρια με ιστορικό υπογονιμότητας που έκαναν τις απαραίτητες αλλαγές στον τρόπο ζωής τους, ακολούθησαν την σωστή διατροφή, υποστηριχθήκαν από εναλλακτικές θεραπευτικές, όπως π.χ. ο βελονισμός και πήραν τα απαραίτητα συμπληρώματα διατροφής είχαν ένα ποσοστό επιτυχίας 80% οπότε αξίζει να δοκιμάσετε αυτή την θεραπευτική.

Η φυσικοπαθητική προσέγγιση, πρέπει να ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες ανάγκες του καθενός. Περιλαμβάνει την Εξατομικευμένη Σωστή Διατροφή, την χορήγηση Συμπληρωμάτων Διατροφής (που καλό είναι να ελέγχονται οι ελλείψεις στον οργανισμό πριν την χορήγηση), τον Βελονισμό, τον Βιοσυντονισμό, την Βοτανοθεραπεία ή Φυτοθεραπεία, την Ομοιοπαθητική, την Γιόγκα ή άλλες τεχνικές χαλάρωσης.

Επειδή το θεραπευτικό αποτέλεσμα έρχεται μετά την διόρθωση και αποκατάσταση των διαταραγμένων λειτουργιών του οργανισμού να έχετε υπ’ όψιν σας ότι χρειάζεται αρκετός χρόνος -τουλάχιστον τρεις με τέσσερες μήνες- σαν εύλογο χρονικό διάστημα αποκατάστασης των λειτουργιών του οργανισμού σε φυσιολογικότερο επίπεδο λειτουργίας (π.χ. λειτουργία του ορμονικού συστήματος).

Εάν ακολουθείτε ήδη τεχνική υποβοήθησης της γονιμότητας μπορείτε να ακολουθήσετε παράλληλα την φυσικοπαθητική, προκειμένου να αυξηθούν οι πιθανότητες να έχει επιτυχία η υποβοήθηση γονιμότητας.

Διατροφή και Υπογονιμότητα

Μια ευρωπαϊκή μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Fertility and Sterility», το 2009, έδειξε ότι «η χαμηλή πρόσληψη αντιοξειδωτικών στοιχείων σχετίζεται με σπέρμα πτωχής ποιότητας και αφορούσε ασθενείς που είχαν απευθυνθεί σε κλινικές γονιμότητας». Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η εξέταση απλώς του όγκου και της κινητικότητας του σπέρματος δεν προδικάζει πλήρως τη δυνατότητα γονιμοποίησης. Ο τρόπος ζωής, η διατροφή και η έκθεση σε ρύπους και περιβαλλοντικές τοξίνες παίζουν σημαντικό ρόλο στην ποιότητα του σπέρματος, γι’ αυτό και χρειάζεται λήψη λεπτομερούς ιστορικού του άνδρα και διόρθωση όλων των κακώς κειμένων.

Γενικοί κανόνες που άπτονται της διατροφής είναι: μεγαλύτερη κατανάλωση μονοακόρεστων λιπαρών οξέων αντί για κεκορεσμένα ή τρανς λιπαρά, ποιοτική πρωτεΐνη, προϊόντα ολικής αλέσεως, περιορισμένη κατανάλωση γαλακτοκομικών με υψηλά λιπαρά, φρέσκα λαχανικά και πολλά φρούτα. Επίσης, το φαγητό όσο το δυνατόν να μαγειρεύεται στο σπίτι και να μην είναι προπαρασκευασμένο (ύπαρξη συντηρητικών και άλλων χημικών). Προσπαθήστε το φαγητό σας να έχει ποικιλία και να είναι φρεσκομαγειρεμένο. Μειώσετε την επιβάρυνση από εντομοκτόνα και άλλους ρύπους που υπάρχουν στα λαχανικά και φρούτα με το καλό πλύσιμο. Είναι αυτονόητο ότι η κατανάλωση βιολογικά καλλιεργημένων τροφίμων, όπου είναι δυνατόν, μας βγάζει έξω από τέτοιου είδους προβλήματα και μας παρέχει τροφές ποιοτικά καλύτερες σε βιταμίνες ιχνοστοιχεία, φυτοχημικά, αντιοξειδωτικά και λιγότερη χημική επιβάρυνση. Η κατανάλωση περιορισμένων ποσοτήτων καφέ και αλκοόλ (λιγότερο από 5 ποτηράκια κρασί εβδομαδιαίως) ή διακοπή κατανάλωσης τους βοηθάει τον σκοπό μας.

Το σπέρμα, ως ζωντανός οργανισμός, αλλά και ένα από τα υγρά του σώματος που μεταφέρουν DNA, είναι πλούσιο σε βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία. Αλλαγές στη σύσταση του σπερματικού υγρού μπορεί να έχουν σαν συνέπεια αλλαγές στην κινητικότητα, αλλά και τη ζωτικότητα των σπερματοζωαρίων. Γίνεται εύκολα κατανοητή επομένως η σπουδαιότητα της σωστής διατροφής και των διατροφικών συμπληρωμάτων στην υγεία του σπέρματος και στην αποκατάσταση του προβλήματος της υπογονιμότητας.

Σημαντικά θρεπτικά συστατικά που βοηθούν και σχετίζονται με την υπογονιμότητα στον άνδρα;

Μεγάλη καταστροφή στον αριθμό των σπερματοζωαρίων μπορεί να επιφέρουν οι ελεύθερες ρίζες, που προκαλούν βλάβες στις μεμβράνες και το γενετικό υλικό του κυττάρου. Τα κύτταρα συνήθως χρησιμοποιούν τα αντιοξειδωτικά, που τα προστατεύουν από το οξειδωτικό στρες, εάν φυσικά έχουν σε επάρκεια τα αντιοξειδωτικά. Εδώ, φαίνεται η σημασία των συμπληρωμάτων διατροφής και των αντιοξειδωτικών που αναφέρονται κατωτέρω και τα βρίσκουμε άφθονα σε λαχανικά ή φρούτα με έντονο χρώμα όπως κοκκινοφάσουλα, δαμάσκηνα, μούρα μαύρα ή μπλε, κράνμπερι κεράσια, ντομάτες, καρπούζι, σπαράγγια, μπρόκολο κ.ά.

Λυκοπένιο: βρίσκεται σε υψηλή συγκέντρωση στο σπέρμα. Αυξημένη πρόσληψη λυκοπενίου, συνεπάγεται και αυξημένη περιεκτικότητα λυκοπενίου στο σπέρμα. Πλούσιες πηγές είναι οι σάλτσες ντομάτας, λιγότερο οι φρέσκιες ντομάτες (οι μαγειρεμένες έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα) και όλες οι τροφές που έχουν κόκκινο χρώμα (καρπούζι).

Βιταμίνες C – Ε – Β: βελτιώνουν την ποιότητα του σπέρματος περιορίζοντας τη βλάβη στις μεμβράνες. Πηγές βιταμίνης C είναι τα εσπεριδοειδή φρούτα και τα ωμά πράσινα λαχανικά. Η βιταμίνη Ε απαντάται στα καλής ποιότητας έλαια (ελαιόλαδο), στα λιπαρά ψάρια και τους ξηρούς καρπούς (αμύγδαλα, ηλιόσπορο, κολοκυθόσπορο, καρύδια κ.ά.). Το σύμπλεγμα βιταμινών Β (Β1, Β2, Β3, Β6, Β12, Βιοτίνη, Φυλλικό οξύ) είναι σημαντικό στον μεταβολισμό των ορμονών και τις βρίσκουμε στο μοσχαρίσιο κρέας, στο συκώτι από κοτόπουλο, στο αναποφλοίωτο ρύζι, στα ψάρια, στο αυγό, στα φυλλώδη πράσινα λαχανικά, στα σπαράγγια, στο μπρόκολα, στο φύτρο σιταριού

Σελήνιο: ισχυρό αντιοξειδωτικό που λαμβάνει μέρος σε πλήθος αλυσιδωτών αντιδράσεων, ενώ είναι απαραίτητο στην παραγωγή τεστοστερόνης στον άνδρα. Έρευνες έδειξαν ότι η χορήγηση σεληνίου σε μορφή συμπληρωμάτων, αύξησε την κινητικότητα του σπέρματος, καθώς και τις πιθανότητες γονιμοποίησης στους περισσότερους άνδρες. Υπάρχει στους ξηρούς καρπούς, τα ψάρια και τα ολικής αλέσεως δημητριακά.

Ψευδάργυρος και φυλλικό οξύ: παίζουν ρόλο στη σύνθεση του DNA και του RNA. Ανεπάρκεια ψευδαργύρου έχει σαν κλινικό σύμπτωμα τη μειωμένη σπερματογένεση και τη μειωμένη γονιμότητα. Πηγές Ψευδαργύρου αποτελούν οι ξηροί καρποί, ο κολοκυθόσπορος, τα κάσιους, τα αμύγδαλα, το κρέας, τα οστρακοειδή, το γιαούρτι, τα όσπρια.

Χρώμιο: είναι απαραίτητο για τον σχηματισμό του σπέρματος, βοηθάει την λειτουργία του παγκρέατος και βρίσκεται στο μαύρο πιπέρι και τα τυριά. Από τα αμινοξέα, η αργινίνη, η λυσίνη και η καρνιτίνη, πρέπει να υπάρχουν σε επάρκεια και είναι απαραίτητα για την καλή ποιότητα, κινητικότητα και επαρκή αριθμό σπερματοζωαρίων.

Φυτοοιστρογόνα- ισοφλαβόνες: είναι φαινόλες που μιμούνται τα οιστρογόνα που παράγονται στο γυναικείο σώμα. Οι ισοφλαβόνες, είναι από τα πιο καλά μελετημένα και ισχυρά φυτοοιστρογόνα και περιέχονται κυρίως στη σόγια. Έχουν ενοχοποιηθεί για υπογονιμότητα, τόσο σε ζώα, όσο και σε άνδρες και η δράση τους θεωρείται περισσότερο επιβλαβής στις περιόδους που αναπτύσσεται το ανδρικό αναπαραγωγικό σύστημα (εφηβεία). Ισοφλαβόνες περιέχονται σε προϊόντα σόγιας, στο αλεύρι σόγιας, στα συμπληρώματα φυτοοιστρογόνων, στο γάλα σόγιας, στον λιναρόσπορο, καθώς και στα φαγητά τύπου fast food που χρησιμοποιούν πρωτεΐνη σόγιας σαν φτηνή πρώτη ύλη. Πρέπει να αποφεύγονται.

Βαρέα μέταλλα: ο υδράργυρος, ο μόλυβδος κ.ά. βαρέα μέταλλα, αποθηκεύονται σε ψάρια από μολυσμένα νερά, αλλά κυρίως σε μεγάλα ψάρια. Συνιστάται η αποφυγή ψαριών από μολυσμένα νερά, καθώς και η κατανάλωση μεγάλων ψαριών που ζουν πολλά χρόνια (λόγω της μεγαλύτερης πιθανότητας συσσώρευσης), όπως φαγκριού, ξιφία, τόνου, γαλέου, σολομού κ.ά. Προτείνεται, επίσης, η περιορισμένη κατανάλωση κονσέρβας τόνου 1-2 φορές το πολύ την εβδομάδα και διατροφή κατά προτίμηση με μικρά ψάρια (περιέχουν ω3 και ω6, λιπαρά οξέα που είναι απαραίτητα στην ορμονική λειτουργία).

Η διατροφή που συνιστάται επομένως είναι μια ποικίλη διατροφή με πολλά φρέσκα φρούτα και λαχανικά, μαγειρεμένες ντομάτες, καλής ποιότητας κρέας, μικρά ψάρια λάδι ελιάς, περιορισμένα δημητριακά και αποφυγή γλυκών και ευκολοαπορροφήτων υδατανθράκων.

Βότανα: υπάρχει ένας αριθμός βοτάνων που μπορούν να επιδράσουν θετικά στην ρύθμιση του ορμονικού συστήματος, αλλά σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να τα παίρνουμε μόνοι μας παρά μόνον αν υπάρχει καθοδήγηση από ειδικό που έχει επίγνωση της λειτουργίας τους.

Διατηρείστε φυσιολογικό βάρος σώματος

Το αυξημένο σωματικό βάρος προκαλεί ορμονικές διαταραχές, επηρεάζει το φυσιολογικό κύκλο και δημιουργεί προβλήματα γενικά ορμονικής φύσης. Π.χ. οι πολυκυστικές ωοθήκες είναι πιο συχνές σε υπέρβαρες γυναίκες. Επίσης, το αυξημένο βάρος μπορεί να διακόψει την ωορρηξία (μια μεταβολή των βιοχημικών δεδομένων στο γυναικείο σώμα δημιουργεί έλλειψη ορμονικής ισορροπίας με αποτέλεσμα να επηρεάζει άμεσα τον κύκλο των παχύσαρκων γυναικών, που πολλές φορές δεν έχουν ωορρηξία).

Στους άντρες, προκαλεί υπερθέρμανση των όρχεων από το υπερβολικό λίπος στην περιοχή ή απλά ο ανθυγιεινός τρόπος ζωής των υπέρβαρων οδηγεί σε κακή ποιότητα σπέρματος.

Επομένως, τα υπέρβαρα άτομα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να επιτύχουν εάν ρυθμίσουν το βάρος στο φυσιολογικό. Όχι όμως στις αυστηρές δίαιτες, γιατί έτσι θα δημιουργήσετε διατροφικές ελλείψεις. Η δίαιτα θα πρέπει να καθοδηγείται από ειδικό.

Το ίδιο συμβαίνει και σε άτομα λιποβαρή. Το πολύ χαμηλό σωματικό βάρος προκαλεί ορμονικές διαταραχές. Είναι γνωστή η διακοπή της περιόδου σε γυναίκες με νευρογενή ανορεξία. Οπότε θα πρέπει να αυξηθεί το βάρος στο φυσιολογικό.

Κατά την έντονη άθληση επίσης, ο οργανισμός δίνει προτεραιότητα σε άλλες λειτουργίες και όχι στην αναπαραγωγή. Η φυσική δραστηριότητα είναι απαραίτητη για την φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού, προσέξτε όμως τις υπερβολές και τις πολύωρες ενασχολήσεις στο γυμναστήριο.

Το ισχυρό στρες μπορεί να προκαλέσει ορμονικές διαταραχές και να επηρεάσει τη γονιμότητα. Μελέτες, επίσης, δείχνουν «αυξημένη ένταση» στα ζευγάρια που προσπαθούν να κάνουν παιδί και έχουν δυσκολίες στη σύλληψη. Μέθοδοι χαλάρωσης όπως η γιόγκα, ο βελονισμός ή η ψυχολογική υποστήριξη και οι τεχνικές θετικής σκέψης μπορεί να είναι καθοριστικής σημασίας. Συνήθως, η συναισθηματική ένταση, το άγχος, η κατάθλιψη, η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η μειωμένη ψυχολογική προσαρμογή βιώνεται σε μεγαλύτερη ένταση από τις γυναίκες από ότι από τους άνδρες. Οπότε, οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη ανάγκη από ψυχολογική υποστήριξη.

Η ψυχική ισορροπία μπορεί να μειώνει την ένταση της διέγερσης του αυτόνομου νευρικού συστήματος, το οποίο μπορεί με τη σειρά του να διευκολύνει την γονιμότητα.

Προγράμματα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στην Βρετανία έχουν συμπεριλάβει την ταυτόχρονη θεραπεία βελονισμού σε όλους τους υποβαλλομένους σε εξωσωματική γονιμοποίηση πριν και κατά τον χρόνο θεραπείας γιατί διαπίστωσαν την αύξηση της επιτυχίας των αποτελεσμάτων σε ποσοστό 40% ακόμη και σε περιπτώσεις που προηγουμένως είχαν αποτύχει. Αυτό δείχνει την σημασία που έχει η θεραπεία του βελονισμού στην επίλυση του προβλήματος της υπογονιμότητας.

Σημείωση – Παρατήρηση

Τα αναφερόμενα στο άρθρο είναι στοιχεία που αναφέρονται και απορρέουν από την σχετική βιβλιογραφία με σκοπό την ενημέρωση. Κατ’ ουδένα τρόπο αποτελούν συμβουλές ή οδηγίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε θεραπευτική αντιμετώπιση προβλημάτων. Αν έχετε πρόβλημα υγείας παρακαλούμε να συμβουλευθείτε κάποιον ειδικό που θα αναλάβει την θεραπεία και θα έχει την ευθύνη της θεραπευτικής προσέγγισης

Ματίνα Χρονοπούλου BSc., N.D., Ph.D.

Δρ. Φυσικοπαθητικής Θεραπευτικής

Ιωάννης Λιάπης, Ιατρός

Νευρολόγος ● Ψυχίατρος ● Βελονιστής